دستگاه تولید مثل زنان

مدیریت دوران یائسگی دکتر فاطمه خانی زاده
مدیریت دوران یائسگی
اسفند ۱۸, ۱۳۹۷
بدخلقی قبل از قاعدگی دکتر فاطمه خانی زاده
بدخلقی قبل از قاعدگی
اسفند ۲۳, ۱۳۹۷
دستگاه تولید مثل زنان دکتر فاطمه خانی زاده

دستگاه تولید مثل زنان

دستگاه تولید مثل زنان شامل اجزای تناسلی خارجی و اعضای تولید مثل داخلی (یک جفت لوله رحمی، یک جفت تخمدان، واژن و رحم) می باشد. هر چند غدد پستانی هیچ ارتباطی با دستگاه تولید مثل ندارد ولی کارکرد آن به صورت مستقیم وابسته به عملکرد این دستگاه است.

 

دستگاه تولید مثل زنان دکتر فاطمه خانی زاده

 

ایجاد تخمک و نگه داری از تخم لقاح یافته و جنین ایجاد شده در طی مراحل تشکیل تا تولد از وظایف این دستگاه می باشد. به غیر از این موارد دستگاه تولید مثل زنان، ایجاد هورمون های جنسی و کنترل این اعضا را عهده دار می باشد.

دوره بلوغ

در دوران بلوغ جنسی با شروع قاعدگی، کارکرد و ساختار دستگاه تولید مثل زنان دچار تغییرات دوره ای با نظمی خواهد شد. این تحولات که به وسیله فرایندهای عصبی – هورمونی تحت کنترل است تا انتهای دوره باروری ادامه پیدا می کند.

دوره یائسگی

در دوره یائسگی، قاعدگی خانم ها بی نظم و عاقبت متوقف می شود و بعد از آن دستگاه تولید مثل زنان به تدریج تحلیل می رود. عملکرد دستگاه تولید مثل زنان را می توان به دو بخش مهم تقسیم نمود: اول آماده کردن بدن برای لقاح و باروری و دوم خود دوران حاملگی.

در نزدیکی دوران بلوغ تقریباً ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تخمک در تخمدان ها وجود دارد. ولی در دوره جنینی این مقدار بیشتر است، البته این تخمک ها از ماه پنجم جنینی به بعد تحلیل رفته و از بین خواهند رفت. این فرایند تحلیل رفتن در تمامی دوران دستگاه تولید مثل زنان ادامه می یابد، به گونه ای که در سن ۴۰ تا ۴۵ سالگی تنها حدود ۸۰۰۰ تخمک در  تخمدان ها باقی خواهد ماند.

به طور متوسط خونریزی قاعدگی هر ۲۸ روز یک مرتبه روی می دهد. معمولاً این زمان می تواند از حداقل بیست روز تا حداکثر چهل و پنج روز متغیر باشد. لازم به ذکر است طول غیرطبیعی این روند اغلب با کاهش باروری همراه می باشد. دوره تولید مثل زنان مدت ۳۰ تا ۴۰ سال ادامه دارد (دوران باروری در زنان تقریباً ۱۳ تا ۴۶ سال است). با پایان یافتن دوره قابلیت تولید مثل، دوران یائسگی آغاز خواهد شد.

غدد پستانی در زنان

وظیفه تولید شیر برای تغذیه کودک، بر عهده غدد پستانی می باشد. هر پستان دارای ۱۵ تا ۲۵ قسمت (لوب) می باشد. هر لوب توسط دیواره هایی از لوب های دیگر جدا می شود. هر لوب، یک غده پستانی لوله ای حبابچه ای مرکب دارد.

هر لوب به تنهایی یک غده کامل می باشد و حاوی مجرای شیری مخصوص به خود است که هر مجرای شیری به صورت مستقل در نوک پستان باز می شود. در نتیجه نوک پستان ۱۵ الی ۲۵ منفذ به قطر تقریباً ۰٫۵ میلیمتر دارد. ساختار بافت غده پستانی مطابق با وضعیت فیزیولوژیک (طبیعی)، جنس و سن شخص متفاوت خواهد بود.

در دوره قاعدگی تغییرات چزئی در غدد پستانی روی می دهد، از جمله آن که سلول های مجاری در طی زمان تخمک گذاری (یعنی تقریباً یک هفته پس از پایان یافتن خونریزی) و به طور همزمان با افزایش هورمون استروژن در خون تکثیر پیدا می کند. ضمن اینکه تجمع آب در بافت همبند پستان پیش از قاعدگی باعث بزرگ شدن آن خواهد شد.

در زمان بارداری، رشد غدد پستانی به دلیل اثرگذاری هورمون ها افزایش می یابد. در دوره شیردهی، غدد پستانی با تبدیل به ساختمان های تولید کننده شیر فعال می شوند. پس از دوره شیردهی، پستان ها تحلیل می روند.

با کم شدن بافت غده پستانی به طور مجدد میزان بافت همبند و چربی آن افزایش پیدا می کند؛ ولی به هیچ عنوان به میزان پیش از حاملگی نمی رسد. در نتیجه پستان ها تا حدودی آویخته و شل می شوند. در دوران پیری نیز پستان ها تحلیل می روند و فرسوده می شوند.

 

 

 

دکتر فاطمه خانی زاده

جراح و متخصص زنان و زایمان و نازایی

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Button